تحلیل و ارزیابی
حالا مقدار زیادی کاغذ در مقابل شماست که باید نتایج شما را در چند جدول خلاصه کند.
اگر پیمایش شما آنلاین باشد نرمافزار این کار را برای شما انجام میدهد، اما همچنان میتوانید این مطلب را بخوانید تا بدانید با این جداول چه باید کرد. برنامه پیمایش آنلاین احتمالا امکان مرتبط کردن نتایج و محاسبه درصد را نیز برای شما فراهم میکند، اما درک اینکه برنامه دقیقا چه کاری انجام میدهد خالی از فایده نیست.
اگر با برنامه اکسل آشنایی دارید نتایج خود را روی یک صفحه اکسل وارد کنید. اگر نه میتوانید از هر برنامهای (مثلا وورد) که امکان جدولبندی به شما میدهد استفاده کنید.
هر سوال جدولی مانند این خواهد داشت:
تحصیلات سوال 5
| سایر | دانشگاه | متوسطه | ابتدایی | خواندن و نوشتن | بیسواد | |
| 1 | 14 | 30 | 11 | 24 | 20 |
جدول سوالات 1 تا 9 تنها شمایی کلی از گروه هدف را ارائه میکنند: میتوانید بررسی کنید که آیا نمونه شما شبیه کل جمعیت است یا نه. اینجا 20% زنان نمونه شما بیسوادند. اگر نرخ بیسوادی زنان در جامعه شما به شکل قابل ملاحظهای بالاتر یا پایینتر است باید مراقب نتایجی که از سوالات 10 تا 15 به دست میآورید باشید. پیش از اعلام نرخ کلی ناقصسازی جنسی زنان ابتدا باید نتایج را با هم مرتبط کنید.
اگر به این نتیجه رسیدید که نمونه شما شبیه کل جمعیت است (یا گروه هدفی که انتخاب کردهاید، مثلا دانشجویان)، بنابراین میتوانید مطمئن باشید که نتایج شما از سوالات 10 تا 15 قابل استناد هستند.
تحت عمل ناقصسازی جنسی قرار گرفته سوال 10
| نمیدانم | خیر | بله | |
| 10 | 15 | 75 | تعداد شرکتکنندگان |
نتیجه شما نشان میدهد که: 75% زنان در گروه هدف (مثلا زنان شهر الف) تحت عمل ناقصسازی جنسی قرار گرفتهاند – اگر و تنها اگر نمونه شما با جمعیت تطابق دارد. اگر نمونه شما با جمعیت تطابق ندارد باید در تعبیر این نتیجه به دقت عمل کنید. میتوانید بگویید: در یک مطالعه غیرواصف (که شرکتکنندگان نمایاننده وضعیت خاصی در جمعیت نبودهاند) بین زنان در شهر الف، 75% رواج ناقصسازی جنسی زنان به دست آمد.
مرتبطسازی
حالا میتوانید بررسی کنید که چقدر یک شاخص (سن، تحصیلات، غیره) میتواند با زنانی که تحت عمل ناقصسازی جنسی قرار گرفتهاند، برنامه آنها برای ختنه کردن دخترشان و عقیده آنان درباره تداوم این سنت در ارتباط است. برعکس همچنین میتوانید ببینید که کدام شاخصها بین زنانی که تحت این عمل قرار نگرفتهاند شایعتر است.
این کار اطلاعات بیشتری درباره گستردگی ناقصسازی جنسی زنان در بخشهای مختلف جامعه به شما میدهد. در این مثال میتوانید ببینید که سطح تحصیلات بر احتمال انجام این عمل بر روی زنان تاثیر داشته است.
ختنه شده/تحصیلات
| بله | خیر | نمی دانم | |
| 17 | 2 | 1 | بیسواد |
| 19 | 3 | 0 | خواندن و نوشتن |
| 8 | 1 | 2 | ابتدایی |
| 20 | 8 | 2 | متوسطه |
| 8 | 6 | 0 | دانشگاه |
| 0 | 0 | 1 | سایر |
اجتناب از اشتباهات: هنگام خواندن این جدول باید این نکته را در خاطر داشته باشید که همه گروهها (بیسواد، متوسطه و غیره) به یک اندازه بزرگ نیستند. تنها به ستون سمت راست نگاه نکنید و نتیجه بگیرید که ناقصسازی جنسی زنان بین فارغالتحصیلان مقطع متوسطه بیشتر رواج دارد.
حالا باید درصدها را محاسبه کنید. نتایج شما باید همیشه به درصد باشد اما برخلاف جداول ساده یک سوالی اعداد در این جدول مساوی درصد نیستند.
اگر میخواهیم بدانیم رواج ناقصسازی جنسی زنان بین دانشآموزان مقطع متوسطه چقدر بالاست، باید بدانیم درصد 20 از جمع 30 چقدر است.
این یک فرمول ساده است:
20÷30×100= 66.66%
بنابراین در این مثال 66.7% (همیشه میتوانید اعداد را گرد کنید) دانشآموزان مقطع متوسطه تحت عمل ناقصسازی جنسی قرار گرفتهاند. اگر درصد دیگر سطوح آموزشی را هم محاسبه کنید متوجه میشوید که ناقصسازی جنسی بین دانشآموزان مقطع متوسطه بیشترین رواج را ندارد.
نتایج محاسبه خود را در یک جدول جداگانه قرار دهید!
ختنه شده/تحصیلات درصد
| 85% | بیسواد |
| 86% | خواندن و نوشتن |
| 72% | ابتدایی |
| 66,7% | متوسطه |
| 57% | دانشگاه |
| 0% | سایر |
حالا شما نتایج روشنی در دست دارید که با یک نگاه به آن میتوانید نتیجه بگیرید که: ناقصسازی جنسی زنان بین زنان با سطح تحصیلات کمتر رواج بیشتری دارد.
از نتیجهگیری اشتباه اجتناب کنید: اگر گروهی بسیار کوچک باشد، نتیجهای وجود ندارد. اگر شما با 10 زن بیسواد مصاحبه کنید، نتیجه میتواند صرفا اتفاق باشد. این بخصوص زمانی مهم است که پاسخها تصویر روشنی ارائه نکنند. در مثال ما کمتر از 10 زن با تحصیلات ابتدایی وجود دارند. نتیجهگیری از پاسخهای آنان بسیار مشکل است. اگرچه تصویر با 8 جواب مثبت و 1 منفی بسیار واضح است. اگر 6 نفر پاسخ مثبت و 3 نفر پاسخ منفی دهند، نمیتوانید این نتیجه را استخراج کنید. یا اینکه باید گروهها را با هم تلفیق کنید: اگر بیسواد و ابتدایی را در یک گروه قرار دهید آنگاه یک گروه 31 نفره دارید – هر گروهی بالاتر از 30 نفر قطعا نتیجه قابل اعتمادی به شما میدهد.
باید تمام سوالات 1 تا 9 را با سوالات 10 تا 15 مرتبط کنید و ببینید آیا نتایج قابل قبولی به شما میدهند یا نه. برخی ممکن است نتیجه منطقی ارائه نکند و شما میتوانید هنگام انتشار پیمایش خود از آنها استفاده نکنید، اما حتما باید بررسیشان کنید.
همچنین میتوانید سوالات 10 تا 15 را با یکدیگر مرتبط کنید. این کار نیز ممکن است نتایج جالبی در اختیار شما بگذارد.
مثلا سوال 12 “چرا ناقصسازی جنسی بر روی شما انجام گرفت؟” و سوال 15 “به نظر شما عمل ناقصسازی جنسی باید ادامه پیدا کند؟” را در نظر بگیرید.
ناقصسازی جنسی چرا / ناقصسازی جنسی ادامه
| نمیدانم | خیر (نباید ادامه پیدا کند) | بله (باید ادامه پیدا کند) | |
| 2 | 8 | 10 | سنت |
| 1 | 4 | 25 | مذهب |
| 2 | 13 | 5 | خانواده |
| 0 | 5 | 5 | سایر |
| 0 | 8 | 2 | نمیدانم |
اگر درصدها را در این مثال محاسبه کنید، میبینید که 50% کسانی که به دلیل سنت ختنه شدهاند معتقدند که این شیوه باید ادامه داشته باشد. 83% کسانی که به دلیل مذهب ختنه شدهاند میخواهند که این شیوه ادامه داشته باشد. بنابراین میتوانید نتیجه بگیرید مذهب نقش پررنگتری در تداوم این عمل بازی میکند.
“Correlation, a definition: “A mutual relationship or connection between two or more things: research showed a clear correlation between recession and levels of property crime.”